Memenin onarımı hem fiziksel açıdan hem de emosyonel nedenlerle kanser veya başka bir hastalığa bağlı olarak göğsünü kaybetmiş bir kadına uygulanabilecek önemli işlemlerden biridir.

Göğsünün bir kısmını ya da tümünü kaybetmiş bir kadın için plastik cerrahi kombinasyonlarından bazılarının kullanılması yeni bir göğüs oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda kadının yaşam kalitesini arttırması, beden algılamasını ve güvenini sağlaması yönünden de önemli katkılar sağlar. Meme onarımlarının sonuçları görüntüde ve histe doğal sonuçlar sağlamakla birlikte, hiçbir zaman çıkarıldığı göğsün aynı gibi görünmez ve hissedilemez.

Meme onarımları çeşitli evreler içeren birden çok işlemle gerçekleştirilebilir. Göğsün onarımı, mastektomi (göğsün alınması) işlemi sırasında yapılabileceği gibi mastektomi yeri iyileştikten sonra veya kanser tedavisinin diğer aşamaları tamamlandıktan sonra da uygulanabilir. Meme onarımına karar vermek, tıpkı memenin alınması gibi, uygulanacak kişi açısından zaman alabilir.

Bu broşür mastektomi sonrası meme onarımlarına genel bir bakışı içermektedir. Meme onarımlarının sizin ihtiyaçlarınızı ne oranda karşılayacağını öğrenmek için bir plastik cerrahla konsültasyon yapmanız yararlı olur.

MEME ONARIMI NEDİR?
Meme onarımı normal veya normale yakın görünüme ve ölçüye sahip meme yapılması için uygulanan çeşitli rekonstruktif plastik cerrahi tekniklerini içerir. Bu teknikler şunlardan oluşabilir;

• Flep Teknikleri; bunlarda kadının kendi kası, yağı ve derisi göğüs yapısını oluşturmak ve örtmek için kullanılmaktadır.
• Doku Genişletme Tekniği; bunda normal deri meme protezini örtecek boyutlara ulaşıncaya kadar genişletilmeye çalışılır.
• Meme İmplantı Kullanılması; meme formu oluşturacak şekilde meme implantının cerrahi olarak yerleştirilmesidir.
• Diğer Teknikler; meme ucu ve areola yapmak için greftleme veya diğer özel tekniklerin kullanılmasıdır.

Meme onarımı kadın göğsünü efektif bir şekilde oluşturabilirken sonuçlar değişkenlik gösterebilir. Göğüs ne ile onarılırsa onarılsın, çıkarılan göğsün duyusunu ve hissini aynı oranda veremez. Göğüs üzerinde onarıma veya mastektomiye bağlı olmak üzere görünür kesi hatları mevcuttur. Ek olarak flep teknikleri, dokunun alındığı bölgede de bazı kesi hatları oluşturur. Bunlar vucudun sırt, karın ve kalça gibi nisbeten daha az görünen yerlerinde yer alırlar.

Sadece bir göğüs etkilendiği zaman o göğse tek başına onarım yapılabilir. Ek olarak diğer göğse de simetri oluşturmak, boyutu aynı ölçüye ve pozisyonu aynı biçime getirmek için küçültme, büyütme veya dikleştirme işlemleri uygulanabilir.

Plastik Cerrahi Derneğinin ve deri kanseri destek gruplarının destekleyici çabalarına bağlı olarak, sigorta şirketleri de meme onarımlarını ve bununla ilgili olmak üzere göğse uygulanan diğer ek işlemleri karşılamaya başlamışlardır. Bunun için ön onay gereklidir.

Meme onarımı için iyi adaylar şunlardır;

1. Tanı ve tedaviye uyumlu davranış geliştirebilecek kişiler
2. İlave tıbbi sorun veya hastalıkları, iyileşmeyi etkilemeyecek olanlar
3. Sigara içmeyenler
4. Genel olarak pozitif bir bakış açısına sahip, beklentileri gerçekçi olan insanlar

Flep uygulamaları özellikle aşırı kilosu, kalp rahatsızlığı, şeker hastalığı olan bazı kadınlar için uygun olmayabilir.

NEREDEN BAŞLAMALIYIZ?

Plastik cerrahınızla konsültasyon yapmanız meme onarımı ve göğsünüzün nasıl bir şekil alacağı ile ilgili konuları öğrenmek için ilk adım olabilir. Konsültasyon meme onarımı seçenekleri konusunda sizi bilgilendirecektir. Sizin beklentilerinizin tartışılması ve kişisel olarak durumunuzun ortaya konmasında yarar vardır. Hangi seçeneklerin sizin için geçerli olduğu anlatılır. Meme onarımlarının sonuçlarının ve risklerinin ne olduğu komplikasyonlarının neler olduğu ortaya konur. Cerrahınızın önerdiği tedavi seçenekleri belirtilir. Aynı zamanda böyle bir konsültasyon aklınızda olan ve cerrahınızın cevaplandıracağı soruları sorabilmeniz için de fırsattır.

DEĞERLENDİRME

Kişinin genel olarak sağlık durumu ve mevcut yapısı meme onarım cerrahisinin sonuçlarını belirlemekte çok önemlidir. İşlemin başarısı, emniyeti ve bu işlemden elde edeceğiniz tatmin; beklentilerinizi dürüstçe paylaşmanıza, bütün sağlık problemlerinizi; kullandığınız ilaçları alkol, sigara ve varsa herhangi bir ilaç kullanımını belirtmenize bağlıdır. Ayrıca plastik cerrahın önerdiği adımların bütünüyle uygulanmasında büyük yarar vardır.

MEME ONARIMI

Meme onarımı oldukça kişisel özellikler içeren bir yöntemdir. Bu tekniğin seçilmesinde hastanın anatomisi, tercihleri ve beklentileri çok önemli rol oynar. Flep teknikleri daha doğal bir göğüs hissi elde edilmesine yol açabilir. Özellikle doku ve kas yetersiz ise mastektomi sonrasında flep kullanımı koşul olabilir. İnsizyon hatları hem verici alanda hem de onarım bölgesinde uzun bir iyileşme süreci gerektirirler. Bazen kötü yara iyileşmesine bağlı kısmi ya da tam doku kayıpları görülebilir.

Bazen mastektomi sonrası bazen yetersiz bir göğüs duvarın dokusu kalabilir. Bu da meme protezinin örtülmesi ve desteklenmesi için yeterli olmaz. Bu durumda meme onarımı için, protez kullanılmasında mutlaka flep tekniğinin veya doku genişletme tekniğinin gündeme getirilmesi gerekebilir. Doku genişletme tekniği ile onarım, flep işlemlerinden nispeten daha kolaydır. Buna karşın daha uzun bir onarım süreci gerektirir. Protezin yerleştirilmesinden sonraki 4-6 ay içerisinde bir çok ofis ziyareti gerekir ve bir port yardımıyla yeterli ve sağlıklı doku oluşturuluncaya kadar, doku genişletici balon şişirilir. İkinci bir cerrahi işlemde de ekspander (balon) eğer kalıcı bir işlem olarak planlanmamışsa, çıkarılarak kalıcı bir implanta dönüştürülür. Bunun istisnası, aynı zamanda hem doku genişletici hem de implant olarak kullanılan özel protezlerdir. Değişik tekniklerle onarımı tamamlanan göğüsün son işlemi meme ucu ve areolanın yapılmasıdır.

Bütün bunlarda da anlaşılacağı gibi meme onarımları birden çok işlemi gerektiren özel tekniklerle uygulanır. Bu tekniklerden bir tanesi de TRAM flep adı verilen, karın bölgesindeki yağ, kas ve derinin meme onarımı için kullanıldığı tekniktir. Bu teknikte göğüs yapmak için kullanılacak olan doku orijinal kan dolaşımını koruyarak göğüs duvarından bir tünel yardımıyla geçirilebilirken, bir diğer uygulama da mikro cerrahi teknikler kullanılarak karın duvarından tamamen ayrılıp daha sonra göğüsteki damarlara dikilmesidir. Latissumus dorsi flep tekniğinde ise; kas, yağ ve deri sırttan alınıp, yine bir tünelin ardından geçirilerek göğüs bölgesine getirilir ve orijinal kan dolaşımı korunurken, getirildiği bölgede meme protezinin örtülmesi için kullanılabilir. Meme implantı, flep tekniklerine bazen yardımcı bazen de alternatif bir yöntem olarak karşımıza çıkabilir. Sadece implant ile onarım genellikle doku genişletmeyi gerektirir. Kasın altına yerleştirilen doku genişletici, steril tuzlu su solüsyonlarıyla, haftalar içinde şişirilerek yeterli doku oluşturulmaya çalışılır. Daha sonra bu implantla yer değiştirir.

CERRAHİ İÇİN HAZIRLIK

Plastik cerrahınız size meme onarımı yöntemini ayrıntıları ile anlatır. Ameliyat için hazırlık döneminde; bazı tanısal testlerin yapılması, ameliyat öncesi dikkat edilecek hususların belirtilmesi ve kullanılacak ilaçların söylenmesi gerekir. Ameliyat günü yapılacaklarla ilgili ayrıntılı bilgi verilir. Ayrıca anestezi ile ilgili bazı detaylarda anlatılır. Ek olarak plastik cerrahınızın size anlattığı işlemlerin ve yapılacak cerrahi müdahaleye ait risk ve komplikasyonların ne olduğunu tam olarak anladığınıza dair onam formu imzalamanız istenecektir. Meme onarımlarında muhtemel riskler kanama, enfeksiyon ve kötü iyileşmedir. Flep cerrahisi bazen büyük boyutlarda doku kaybı ile neticelenebilir. Alıcı bölge ve verici bölgede duyu kayıpları olabilir. Meme protezlerinin kullanılması kapsül kontraktürü adı verilen ve göğüste ileri derecede sertleşme veya rüptür dediğimiz protezin duvar bütünlüğünün bozulması ve protezin dışarıya akmasına yol açabilir. Bütün bu cerrahi riskler beraberinde kısmen anestezi risklerini de içerirler. Bu riskler ve diğer konular onam formunu imzalamadan önce sizinle ayrıntılı olarak konuşulur. Meme onarımları belirgin ve yararlı sonuçlar sağlamasına karşın mastektomi ile kaybedilen göğse tıpatıp eş bir göğüs yaratamaz. Bazen revizyon işlemlerine rağmen iki göğüs arasında tam bir simetri sağlanamayabilir. Bütün bunlara rağmen giysiler altında mayoyla görünümünüz oldukça doğal ve dengelidir. Sorunlarınızı doğrudan plastik cerrahınızla konuşmanızda büyük yarar vardır. Meme onarımı ameliyatlarından önce bir miktar sıkıntı duyulması, ameliyat öncesi stres altında olunması doğaldır. Bütün bu duygular cerrahınızla tartışılmalıdır.

NE BEKLENMELİDİR?

Meme onarımları çoğu zaman hastane ortamında gerçekleştirilmelidir. Bir süre hastanede kalmak gerekebilir. İlk onarım işlemi çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Daha sonra bazı ayaktan ve lokal anestezi altında uygulanan küçük işlemler olabilir. Bu kararlar işlemin gerektirdiği duruma ve cerrahla hastanın tercihlerine göre belirlenir. Plastik cerrahınızın ve yardımcı olan ekibin rahatınız ve güvenliğiniz için çok dikkatli olacağı muhakkaktır.

CERRAHİ SONRASI

Flep tekniklerini veya protez implant uygulanmasını takiben bandaj ve pansuman uygulanması gereklidir. Elastik bir bandaj veya destekleyici bir sutyen şişliğin azalmasına ve onarılan bölgenin desteklenmesine yardımcı olur. Dren adı verilen küçük ince bir tüp ameliyat bölgenize yerleştirilerek bu bölgede oluşan hava ve sıvının toplanması sağlanır. Hastaneden ayrılmadan önce siz ve size eşlik eden aile üyelerinize ameliyat bölgenize nasıl bakacağınız, hangi ilaçları kullanacağınız ve özellikle dikkat edilmesi gereken hususlar anlatılır. Ne zaman kontrol için geleceğinizi de dikkatlice not etmeniz gerekir.

İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI

Meme onarımları sonrası iyileşme döneminde şişlik ve ameliyat bölgesinde rahatsızlık hissi oluşabilir. Bunların azaltılması için bazı ilaçlar kullanmanız istenebilir. Destekleyici sutyen ameliyat sonrası dönemde sizi rahatlatacaktır. Ameliyat bölgesinin temizliği ve krem uygulaması ile ilgili bazı direktifler verilebilir. Bütün bu direktifleri dikkatlice dinlemeli ve uygulamalısınız. Günlük yaşam aktivitelerine dönüşünüz ameliyattan sonra birkaç gün içinde başlar ve giderek artar. Çoğu zaman alınması gerekmeyen dikişler kullanılmasına rağmen eğer alınması gereken bir dikişiniz varsa bunlar ameliyattan sonraki iki hafta içinde alınır. Bu süre içinde normal yaşam aktivitelerinize dönmeniz ve giderek daha ağır işlere başlamanız söylenir. İyileşme haftalar boyunca devam edecek ve şişliğiniz zaman içerisinde azalacaktır.

SONUÇLAR

Mastektomi sonrası meme onarımının nihai sonucu kendinizi fiziksel ve duygusal olarak daha iyi hissetmenize yardımcı olur. Zaman içerisinde meme bölgesine bir miktar duyu dönebilir. Deri hattındaki kızarıklıklar ve belirginlik azalabilir, ama izler hiçbir zaman tamamen kaybolmaz. Bunlar ödenmesi gereken bedellerdir ve birçok kadın yaşam kalitelerindeki iyileşme ve genel görünümlerindeki düzelme karşılığında bu bedeli ödemeye hazırdır. Meme muayeneniz, mamografi veya diğer tanısal tekniklerin uygulanması da uzun dönemdeki sağlığınız için yararlıdır.